لامپ های بخار سدیم و بخار جیوه از جمله لامپ های تخلیه گازی هستند که به دلیل بازده نوری بالا، دوام طولانی و کاربردهای متنوع، در روشنایی معابر، فضاهای صنعتی و مکان های عمومی بسیار مورد استفاده قرار می گیرند. در این مقاله، به بررسی کامل ویژگی ها، مزایا، معایب، کاربردها و تفاوت های این دو نوع لامپ پرداخته می شود.
لامپ های بخار سدیم و بخار جیوه از قرن بیستم مورد استفاده قرار گرفته اند و به تدریج به دلیل مزایای خاص خود در صنعت روشنایی گسترش یافته اند. لامپ های بخار سدیم از سال 1960 به بازار عرضه شدند و به خاطر بازده نوری بالا و طول عمر طولانی به سرعت در معابر عمومی و فضاهای صنعتی محبوب شدند. لامپ های بخار جیوه نیز به عنوان یکی از اولین لامپهای گازی به شمار می روند و در نیمه قرن بیستم به طور گستردهای مورد استفاده قرار میگرفتند.
لامپ بخار سدیم یکی از انواع لامپ های گازی است که در آن از بخار سدیم به عنوان ماده اصلی داخل لامپ استفاده می شود. این لامپ ها نور زرد یا نارنجی تولید میکنند و به دلیل بازده نوری بالا یکی از بهترین انتخابها برای روشنایی معابر و جادهها هستند و می توانند روشنایی مناسب را برای محیط استفاده تولید کنند.

لامپ های بخار سدیم دارای توان های مصرفی متفاوتی هستند، به عنوان مثال: 50، 70، 110، 150، 250 و 400 وات. این لامپ ها به دو دسته اصلی تقسیم می شوند.
پرفشار (HPS – High Pressure Sodium)
لامپ های بخار سدیم با فشار بالا دارای یک محفظه تخلیه هستند که با بخار سدیم و گاز نئون پر شدهاند. هنگامی که جریان برق به لامپ اعمال می شود، گاز نئون در ابتدا یونیزه شده و نور تولید می کند. سپس بخار سدیم نیز یونیزه میشود و نور زرد خاصی را ایجاد می کند. از ویژگی های این مدل می توان به تولید نور با کیفیت و قوی اشاره نمود که برای فضاهای بزرگ مانند بزرگراه ها و پارکینگ ها مناسب می باشد.

خرید لامپ بخار سدیم 150 پرفشار
کم فشار (LPS – Low Pressure Sodium)
لامپ های بخار سدیم با فشار کم نیز با بخار سدیم پر شده اند. این نوع لامپ بهطور خاص برای تولید نور زرد و با شدت کم تر طراحی شده است. در این لامپ ها، سدیم در فشار بسیار پایین عمل میکند و نور تولید شده فقط توسط بخار سدیم ایجاد میشود. این مدل نور یکنواخت تر اما با طیف رنگ محدود تر و اغلب زرد خالص را ارئه می دهد. این نوع لامپ بیشتر در محیطهایی که دقت رنگ اهمیت ندارد استفاده می شود.

لامپ های بخار سدیم به دلیل ویژگی ها و مزایای خاص خود، در کاربردهای مختلفی مورد استفاده قرار میگیرند. در ادامه به مهمترین کاربردهای این لامپ ها اشاره میشود:
لامپ های بخار سدیم بهطور گسترده ای در روشنایی خیابان ها، پیاده روها و معابر عمومی استفاده می شوند. نور زرد و گرم این لامپ ها به بهبود دید در شب کمک کرده و احساس امنیت را در محیط های شهری افزایش می دهد.
این لامپ ها در پارک ها و فضاهای سبز برای تأمین روشنایی در شب استفاده می شوند. نور زرد آنها باعث ایجاد فضایی آرام و دلپذیر برای بازدیدکنندگان می شود.
در کارخانه ها و محیطهای صنعتی، لامپ های بخار سدیم برای روشنایی مناطق کاری و انبارها به کار می روند. این لامپ ها به دلیل طول عمر بالا و کارایی مناسب، گزینهای اقتصادی برای این محیطها هستند.
لامپ های بخار سدیم در محوطه های تجاری، مانند پارکینگ ها و مراکز خرید، برای تأمین روشنایی استفاده می شوند.
به دلیل نور زرد و گرم، لامپ های بخار سدیم میتوانند به بهبود عملکرد دوربینهای مداربسته در شب کمک کنند، چرا که این نوع نور به افزایش کنتراست تصاویر کمک میکند.
در برخی موارد، از لامپ های بخار سدیم در گلخانهها برای تأمین نور اضافی در طول شب استفاده می شود. این لامپ ها به رشد بهتر و سریع تر گیاهان کمک میکنند.
لامپ های بخار سدیم به دلیل توانایی ایجاد نور قوی و یکنواخت، در روشنایی تونل ها و زیرگذرها نیز به کار میروند. این نور به رانندگان کمک میکند تا بهتر و سریعتر محیط را ببینند.
این لامپ ها در تاسیسات ورزشی، مانند زمین های فوتبال و استادیوم ها، برای تأمین روشنایی در شب استفاده می شوند.
برای مشاهده انواع مدل ها و خرید لامپ بخار سدیم کلیک کنید
لامپ بخار جیوه نیز همانند نوع بخار سدیم، نوعی لامپ گازی می باشد که در آن از بخار جیوه به عنوان ماده اصلی استفاده میشود. این لامپ ها نور سفید یا مهتابی تولید میکنند و در گذشته بسیار مورد استفاده قرار می گرفتند.



برای مشاهده و خرید انواع لامپ بخار جیوه کلیک کنید
| ویژگی | لامپ بخار سدیم | لامپ بخار جیوه |
|---|---|---|
| رنگ نور | زرد-نارنجی | سفید (مهتابی)یا آبی |
| بازده نوری (لومن/وات) | بسیار بالا | نسبتا کمتر |
| طول عمر | 24,000 تا 30,000 ساعت | 16,000 تا 24,000 ساعت |
| کیفیت رنگ نور | ضعیف | بهتر از بخار سدیم |
| مصرف انرژی | کم | بیشتر |
| هزینه اولیه | بالاتر | کمتر |
| کاربرد اصلی | معابر، بزرگراهها، فضای باز | سالنها، انبارها، فضاهای عمومی |
با پیشرفت فناوری، امروزه مدل های جدیدتری از لامپ های بخار سدیم و بخار جیوه با طراحی بهینه تر و کارایی بالاتر در بازار موجود است. به عنوان مثال، تکنولوژی های جدید در ساخت لامپها به کاهش زمان گرم شدن و افزایش کیفیت نور کمک کردهاند. همچنین، برخی از لامپهای بخار جیوه با پوششهای فسفر بهبود یافتهاند که کیفیت نور را افزایش می دهند.
لامپ های بخار سدیم و بخار جیوه همچنان در برخی کاربردها مورد استفاده قرار می گیرند، اما کاربردهای نوینی نیز در حال ظهور است. به عنوان مثال، لامپ های بخار سدیم در گلخانهها و کشاورزی برای تأمین نور اضافی در طول شب به کار می روند. همچنین، در پروژه های نورپردازی خاص و هنری، این لامپ ها به عنوان عنصرهای جذاب در طراحی های خلاقانه مورد استفاده قرار می گیرند.
با وجود رقبای جدید مانند لامپ های LED، لامپ های بخار سدیم و بخار جیوه هنوز جایگاه خود را در بازار حفظ کرده اند، به ویژه در مواقعی که نیاز به نور قوی و متمرکز است. با این حال، انتظار می رود که در آینده، فناوری های جدیدتر و پایدارتر جایگزین این لامپ ها شوند و به سمت سیستم های روشنایی هوشمند حرکت کنیم.
جمعبندی
لامپ های بخار سدیم و بخار جیوه هر کدام ویژگی ها و کاربردهای خاص خود را دارند. اگر به دنبال بازده نوری بالا و مصرف انرژی کمتر هستید، لامپ بخار سدیم بهترین گزینه است. اما اگر کیفیت رنگ نور برای شما اهمیت دارد، میتوانید از لامپ بخار جیوه استفاده کنید. با این حال، در سالهای اخیر، لامپ های LED به دلیل مصرف انرژی بسیار پایینتر و کیفیت نور بهتر، جایگزین این دو نوع لامپ در بسیاری از کاربردها شدهاند. توصیه می شود پیش از خرید، نیازهای خود (مانند نوع کاربرد، هزینه و کیفیت نور) را به دقت بررسی کنید تا بهترین انتخاب را داشته باشید.